Ba nhóm đá chính
Điểm chính cần nhớ
- Đá magma kết tinh từ magma hoặc dung nham nóng chảy.
- Đá trầm tích hình thành từ trầm tích bị nén chặt và thường chứa các hóa thạch và các lớp phân tầng.
- Đá biến chất là những loại đá cũ hơn được định hình lại bởi nhiệt độ và áp suất.
Một hòn đá, nhiều cuộc đời
Mọi loại đá trên Trái Đất đều thuộc một trong ba nhóm, được định nghĩa bởi cách chúng hình thành. Trải qua hàng triệu năm, một viên đá có thể chuyển đổi giữa các nhóm này — gọi là "chu kỳ của ��á" — khi nó nóng chảy, bị xói mòn hoặc bị nén chặt sâu dưới lòng đất. Biết được nhóm đá là cách nhanh nhất để phân loại một mẫu vật chưa xác định.
Magma — từ chất nóng chảy
Đá magma đông đặc từ đá nóng chảy. Nguội chậm sâu dưới lòng đất và các tinh thể lớn phát triển (đá hoa cương, với các hạt có thể nhìn thấy). Nguội nhanh trên bề mặt dưới dạng dung nham và các tinh thể vẫn ở dạng siêu nhỏ hoặc dạng thủy tinh (đá bazan, đá vỏ chai). Hãy tìm các tinh thể đan xen vào nhau và thường không có sự phân lớp hoặc hóa thạch.
Trầm tích — từ sự lắng đọng
Đá trầm tích hình thành khi cát, bùn, vỏ sò hoặc các khoáng chất hòa tan tích tụ và cứng lại. Chúng thường hiển thị các lớp rõ rệt (phân lớp), các hạt tròn và — quan trọng nhất — là hóa thạch. Đá cát (sa thạch), đá phiến sét và đá vôi là những ví dụ điển hình. Nhiều loại có cảm giác mềm hơn hoặc dễ vụn hơn so với đá magma.
Biến chất — từ sự thay đổi
Đá biến chất là những loại đá có sẵn bị biến đổi ở trạng thái rắn do nhiệt độ và áp suất cực cao mà không bị nóng chảy hoàn toàn. Đá phiến sét trở thành đá phiến bản rồi thành đá phiến; đá vôi trở thành đá cẩm thạch; đá hoa cương trở thành đá phiến ma. Các dấu hiệu nhận biết là sự phân phiến (các hạt khoáng chất xếp thành các dải hoặc sọc lượn sóng) và cảm giác cứng hơn, đặc hơn.
Một bài kiểm tra phân loại nhanh
Đặt ba câu hỏi theo thứ tự: Nó có các lớp phẳng hoặc hóa thạch không? Có thể là đá trầm tích. Nó có các dải gợn sóng hoặc ánh kim phân phiến, sáng bóng không? Có thể là đá biến chất. Nó có phải là một khối tinh thể đan xen không có sự phân lớp không? Có thể là đá magma. Phương pháp này không hoàn hảo, nhưng nó giúp phân loại nhanh hầu hết các mẫu vật cầm tay.
Tải về trên App Store Quay lại thư viện
Bài viết liên quan
Đá Magma: Sinh ra từ Lửa
Từ đá hoa cương đến đá vỏ chai — tốc độ làm nguội và hóa học định hình đá núi lửa như thế nào.
Đá trầm tích: Lịch sử ghi lại trong các lớp phân tầng
Cách bùn, cát và vỏ sò trở thành đá — và tại sao hóa thạch lại tồn tại ở đây.
Đá biến chất: Thay đổi do lực tác động
Nhiệt độ và áp suất biến đổi đá cũ thành đá phiến, đá cẩm thạch, đá phiến tinh thể và đá gneiss.