Họ Thạch anh
Điểm chính cần nhớ
- Thạch anh là silic dioxide (SiO₂), độ cứng Mohs 7, không có cát khai và có vết vỡ dạng vỏ sò.
- Nó được chia thành các nhánh tinh thể thô (thạch anh tím, thạch anh vàng) và tinh thể mịn (mã n��o, ngọc bích).
- Độ cứng và ánh thủy tinh giúp dễ dàng phân biệt nó với các khoáng vật mềm hơn có vẻ ngoài tương tự như calcite.
Khoáng chất có ở khắp mọi nơi
Thạch anh là một trong những khoáng vật phong phú nhất trong vỏ Trái Đất và cho đến nay là chất liệu đá quý phổ biến nhất. Về mặt hóa học, nó chỉ đơn giản là silic dioxide (SiO₂), nhưng các tạp chất dạng vết và điều kiện phát triển tạo ra một họ màu sắc và kết cấu khổng lồ — từ các tinh thể trong suốt như nước đến đá mã não có vân băng. Hiểu rõ về thạch anh là con đường tắt để nhận biết phần lớn các mẫu vật mà mọi người tìm thấy.
Cách nhận biết nó
Ba đặc tính giúp xác định rõ nó: độ cứng bằng 7 (dễ dàng làm trầy xước thủy tinh và thép), ánh thủy tinh và không có thớ chẻ — các mảnh vỡ cho thấy các vết vỡ dạng vỏ sò cong, nhẵn mịn thay vì các mặt phẳng. Các tinh thể hình thành tốt phát triển dưới dạng lăng trụ sáu cạnh có chóp nhọn. Những đặc điểm này cùng nhau giúp phân biệt thạch anh với các khoáng vật giả mềm hơn.
Hai nhánh lớn
Thạch anh kết tinh thô (macrocrystalline) có các tinh thể có thể nhìn thấy được: thạch anh pha lê trong suốt, thạch anh tím, thạch anh vàng citrine, thạch anh hồng, thạch anh khói màu xám nâu. Thạch anh vi tinh thể (cryptocrystalline) được cấu tạo từ các tinh thể quá nhỏ không thể nhìn thấy bằng mắt thường và tạo thành chalcedony — bao gồm mã não (agate), carnelian, onyx và jasper mờ đục, có hạt.
Các loại đá dễ nhầm lẫn & giá trị
Canxit là sự nhầm lẫn kinh điển, nhưng nó mềm hơn nhiều (3), có độ cát khai hình thoi và sủi bọt trong axit — thạch anh không có đặc điểm nào trong số đó. Thủy tinh có thể bắt chước thạch anh trong suốt nhưng thường lẫn các bong bóng tròn và thiếu các mặt tinh thể tự nhiên. Thạch anh thông thường có giá rẻ; giá trị tăng lên khi có màu sắc đẹp, độ trong suốt, dạng tinh thể khác thường hoặc xuất xứ từ một địa danh nổi tiếng.
Tải về trên App Store Quay lại thư viện
Bài viết liên quan
Thạch anh tím
Thạch anh tím — đá sinh nhật của tháng Hai, thường được xử lý nhiệt hoặc làm giả.
Thạch anh hồng, thạch anh khói & thạch anh vàng
Ba loại thạch anh màu — và cách phân biệt thạch anh vàng tự nhiên với thạch anh tím nung nhiệt.
Mã não & Thạch bích
Hai bộ mặt của thạch anh canxedon — một loại có vân và bán trong suốt, một loại đặc and đục.